D009746: Correspondentie N t/m Z (130 stukken) van het Joods Historisch Museum, waaronder ook notulen van bestuursvergaderingen ( [...]
Otto Meyer (Osnabrück 1893 - 11 juli 1964) was voor de oorlog kunsthandelaar (keramiek). In 1952 werd hij benoemd tot conservator van de gemeentemusea in Amsterdam, in 1958 tot hoofdconservator, in 1961 tot adviseur en vanaf 1963 waarnemend directeur (tot maart 1964). Intussen was hij in 1955 benoemd tot directeur van het Joods Historisch Museum om de herinrichting te leiden en bleef dat tot 1961, waarna hij bestuurslid van het museum bleef. In 1964 kreeg hij de zilveren medaille van de stad Amsterdam.
Op 8 mei 1945 werd het Rijkbureau voor Oorlogsdocumentatie opgericht, enkele maanden later omgedoopt tot Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie (RIOD), waarvan Lou de Jong directeur werd en dat bleef tot 1979. Op 1 januari 1999 veranderde het RIOD van naam en werd Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) en kwam onder de hoede van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW).
Wolff de Beer, Walter Sylvain (1892-1982)
Mozes Salomon (Maurits) Vaz Dias (Amsterdam, 22 mei 1881 - Amsterdam, 4 januari 1963), richtte in 1904 Persbureau Vaz Dias op, dat in 1935 opging in het ANP waar Vaz Dias kortstondig mededirecteur van werd. Hiernaast hield Vaz Dias een eigen nieuwsdienst aan voor de zakelijke markt en voor zijn eigen nevenbedrijven, waaronder een fotobureau. Vaz Dias overleefde de oorlog in onderduik, en ging daarna door in het reclamewezen In 1954 richtte hij het reclamebureau Vaz Dias International op. Hij bekleedde daarnaast bestuursfuncties: was (secretaris-)parnas van de PIG, redactielid van Habinjan en bestuurslid van de Fernandes Nunes Stichting. Vaz Dias was gehuwd met Rosette (Ro) Speijer (1886-1977) en had één zoon.
Salomon Jacob Flörsheim (Hamburg, 8 februari 1893) was tot juni 1940 lid van (de Financiele Commisie van) het Comité voor Joodse Vluchtelingen en van (de Financiele Commisie van) het Comité voor Bijzondere Joodse Belangen. In 1940 en 1941 woonde hij aan het Albert Hahnplantsoen nr. 14, in Amsterdam. In 1942 woonde hij in Lekstraat 168 III. Daarmee was hij de bovenbuurman van M. Henri Max Bolle, een van de belangrijkste mannen van de Joodse Raad (Bolle werd eind 1942 opgepakt en weggevoerd). Zijn zoon Karel zat op het Amsterdams Lyceum.
American Jewish Joint Distribution Comm.
Conference on Jewish Material Claims Against Germany
Lion Morpurgo (21 december 1900 - 25 september 1957), was antiquair, gevestigd op het Rokin in Amsterdam en parnas van de Portugese Synagoge. Na de Tweede Wereldoorlog zorgde hij, als lid van de Commissie voor Recuperatie, mede voor de terugkeer van stukken uit de collecties van Bibiliotheek Ets Haim en het Joods Historisch Museum. Morpurgo werd begraven op de Portugese begraafplaats in Ouderkerk.
Izak Zacharias (Jacques) Baruch (Amsterdam, 3 november 1917 - Amsterdam, 13 februari 1996), zoon van Isedore Baruch en Milka Zecharja Morpurgo. Reumatoloog, lid van het Ned. en Franse verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog waarvoor hij in 1949 een Franse onderscheiding en in 1985 het Ned. Verzetsherdenkingskruis ontving. Lid van de Amsterdamse gemeenteraad voor de PvdA (1953-1970) en in de jaren '70 lid van de Tweede Kamer voor DS '70. Als lid van de Tweede Kamer was hij mede-initiatiefnemer van de Wet Uitkeringen Vervolgingsslachtoffers (WUV), die in 1972 werd aangenomen. Na de oorlog werd hij lid van de kerkeraad en later van het bestuur (parnas) van de Port. Isr. Gemeente in Amsterdam. Tot zijn dood was hij voorzitter van het Port. Isr. Kerkgenootschap. Hij was ook voorzitter geweest van Likoed Nederland en bestuurslid van het Genootschap voor de Joodse Wetenschap in Nederland.
Isaak van Esso Bzn. (Haarlem, 22 juli 1889 - Amsterdam, 17 mei 1966), zoon van Benjamin Van Esso (handelsagent) en Grietje Koren, was arts. Hij publiceerde over medische wetenschap en over joodse geschiedenis en was actief als bestuurder in joodse kring (o.a. NIHS te Amsterdam). Hij overleefde de oorlog doordat hij deel uitmaakte van een uitwisselingstransport vanuit Bergen-Belsen. Zijn zoon Philip Herbert (1921-1942) overleefde niet.
Willem Drees (1886-1988) was mininister-president van 1948-1958.
Max David Aronson (Altona, 30 juni 1891 - Amsterdam, 15 februari 1972), was o.a. bestuurslid van het Joods Historisch Museum.
Truus Wijsmuller-Meijer (1896-1978), regelde eind jaren dertig kindertransporten waardoor duizenden joodse kinderen uit Duitsland en Oostenrijk via Nederland overzee in veiligheid werden gebracht, tot op de dag van de capitulatie. Tijdens de bezettingsjaren zette ze haar reddingswerk grotendeels illegaal voort. Voor het Nederlandse Rode Kruis bracht zij pakketten met medicijnen, kleding en levensmiddelen naar vluchtelingenkampen in Zuid-Frankrijk. Als het even kon, nam ze joodse kinderen mee en smokkelde ze naar Vichy-Frankrijk of Spanje. --- In 1942 zat ze kortstondig vast in de Euterpestraat. De Gestapo verdacht haar van betrokkenheid bij een operatie om tientallen joden naar Zwitserland te krijgen, maar kon niets bewijzen. Naarmate de oorlog vorderde, richtte Truus zich steeds meer op het organiseren van de voedselvoorziening. Ze stuurde duizenden pakketten naar kampen als Westerbork en Theresienstadt en bezorgde wekelijks eendeneieren aan rusthuizen in Amsterdam. Tijdens de hongerwinter bracht ze vele kinderen uit de Randstad over naar de noordelijke provincies.
Bevat o.a.: --- 1. Brieven inzake claim 1007 van en aan het Ned. Beheersinstituut, afdeling Commissaris voor Niet-Commerciële Verenigingen en Stichtingen (CNCV) 1947-1949 --- 2. Brief van 29 maart 1942 met vermelding van het vermogen van de Stichting Joods Historisch Museum en bankafschrift van Handelmaatschappij H. Albert de Bary & Co. NV Amsterdam (26-03-1942) --- 3. Subsidieaanvragen bij Joodse Gemeenten e.a. n.a.v. de heropening van het JHM op14 juli 1955 --- 4. Notulen van bestuursvergaderingen van het JHM 1956 t/m 1958 (onder de letter N) --- 5. Financieel overzicht JHM van 1 juli 1955 tot eind 1956 --- 6. Telegram: Bezoek Koningin in De Waag vervroegd (22-04-1956) --- 7. Brief van accountantskantoor Martin J, Polak (21-08-1947) NIK Vorderingen Joodse instellingen --- 8. Brief NV Polak & Schwarz's Essencefabrieken, gift t.b.v. aankoop schilderij (13-04-1956) --- 9. Afschrift van brief W. Sandberg, directeur Gemeentemusea (10-09-1953) over ter beschikking stellen van een deel van het Waaggebouw --- 10.Doorslagen van concept vaststelling statuten van het JHM met handgeschreven aantekeningen --- 11. Uitnodigingen voor bestuursvergaderingen JHM, soms met agenda en andere opmerkingen --- 12. Brief van W.S. Wolff de Beer aan M.H. Bottenheim en Ph.Sondervan inzake de stichtingsakte van het JHM en bestuurswijzigingen (13-03-1947)
Bottenheim, Marjorie Harriet (1896-1983)
Wijsmuller-Meijer, Geertruida (Truus) (1896-1978)
Menasse ben Israel, de bekende Amsterdamse boekdrukker (Portugal, 1604 - Amsterdam, 1657)
Jaap Meijer (officieel Jacob) werd geboren op 18 november 1912 te Winschoten. Hij was leraar geschiedenis en Hebreeuws. Hij trouwde met Lize Meijer-Voet. Een van hun 3 kinderen was Israel Chajjm Meyer ('Ischa'), hij werd geboren op 14 februari 1943. Op 20 juni 1943 is het gezin opgepakt en via Westerbork naar Bergen-Belsen vervoerd.
De huisarts en verzamelaar Arthur Polak (1908-1971) studeerde medicijnen in Amsterdam en promoveerde daar in 1936 tot doctor op een proefschrift getiteld “Experimenteel veroorzaken van nier- en blaasstenen door middel van voeding”. In de oorlog doken hij en zijn vrouw onder. Na de oorlog richtte hij zich op de joodse gezondheidszorg en was vele jaren voorzitter van de CIZ. Daarnaast was hij actief op joods cultureel en historisch gebied.
Elazar Aaron Rodrigues Pereira (Amsterdam, 29 september 1885 - Arnhem, oktober 1974) begon als armendokter in de jodenbuurt van Amsterdam. Na de Tweede Wereldoorlog werd hij voorzitter van de Portugese Gemeente, waar hij ook besnijder was. In de vijftiger jaren werd hij voorzitter van het Joods Historisch Museum. In 1961 werd hij, bij zijn 50-jarig jubileum als arts, onderscheiden als Ridder in de Orde van Oranje Nassau.
Correspondentie N t/m Z (130 stukken) van het Joods Historisch Museum, waaronder ook notulen van bestuursvergaderingen (1956-1958), 1942-1959
Cecil Roth (1899-1970) was een Engels historicus.
Philip Asser Sondervan‏‎ (Amsterdam, 13 mei 1910 - Amsterdam, 30 mei 1959)
Louis Philip Polak (Amsterdam, 21 juni 1906 - overl. 8 december 1968) trouwde in 1932 met Gitta Alice Cohen (1907). Voor de oorlog was hij zakenman en zette zich actief in op joods-maatschappeljik gebied, o.a. voor het jongensweeshuis en de joodse vluchtelingen. In 1943 ging het echtpaar in onderduik, vanaf juli 1944 zaten zij op een adres in de Churchillaan waar ook Otto Meyer (die de eerste conservator van het JHM zou worden na de oorlog) ondergedoken zat. Al in de oorlog hield Polak zich bezig met het verzamelen van materiaal over de jodenvervolging, waarmee de basis werd gelegd voor de verzameling oorlogsdocumenten van het JHM. Na de oorlog was Polak actief voor de Cefina (JMW) en voor het Joods Historisch Museum, ook werd hij lid van de zionistische vereniging Poale Zion. Daarnaast was hij tot 1956 lid van de kerkeraad van de NIHS.
Het Nederlandsche Beheersinstituut (NBI) viel formeel onder de Afdeling Beheer van de op 9 augustus 1945 opgerichte Raad voor Rechtsherstel. In de praktijk was het NBI een instituut met een omvangrijk takenpakket. Het had niet alleen de taak om de vermogens van vijandelijke onderdanen en landverraders (Duitsers, Italianen, Japanners, N.S.B.ers, Nederlandse S.S.ers, etc) te beheren, maar het NBI kreeg ook het beheer over diverse Duitse roofinstanties, zoals de Liro en de Grundstücksverwaltung. Twee duizend stafleden en ca. twintigduizend bewindvoerders waren uiteindelijk met deze taken belast.
Isac Leo Seeligmann, geboren op 10 januari 1907 in Amsterdam, was de zoon van Sigmund Seeligmann (1873-1940) en Juliette Seeligmann-Veershijm (geb. 1879). Na een opleiding op het Ned. Isr. Seminarium werd hij leraar in de Tenach en joodse geschiedenis aan de Joodse HBS in Amsterdam. In 1943 werd hij naar Thersesienstadt gedeporteerd, met zijn vrouw en twee dochters, Judith en Mirjam. In Theresienstadt was hij een van de twee bibliothecarissen. Eenmaal weer terug in Nederland werd hij, in 1946, conservator van de Bibliotheca Rosenthaliana. In 1948 promoveerde hij op de septuaginta. Vanaf 1950 was hij professor in Jeruzalem, in de Tenach wetenschap. Hij overleed in 1982.
Marjorie Harriet Bottenheim (Hilversum, 26 juli 1896 - Amsterdam, 2 augustus 1983), was bibliothecaresse van het Prentenkabinet van het Rijksmuseum. In 1939 regelde zij de verhuizing van kunstwerken van het Rijksmuseum naar veilige depots. Zij was de eerste conservator van het Joods Historisch Museum, vanaf de opening in 1932. Daarvoor zat zij in de museumcommissie die tot doel het Joods Historisch Museum tot stand te brengen.
Hein Salomonson (Amsterdam, 10 september 1910 - 5 mei 1994), modernistisch architect
Willem Sandberg (1897–1984) was van 1945 tot 1962 directeur van het Stedelijk Museum in Amsterdam. Daarna werd hij actief bij de opbouw van het Israel Museum in Jeruzalem.